--> اين مسئله به خوبى مشهود است ؛ چنان‌كه اگر علت امرى شناخته نشود علم قاطع به دست نمىآيد . مثلًا ، اگر در بدن بيمارى ، سلول‌هاى سرطانى مشاهده گردد شناخت بيمارى و كلّيّه معاليل و عوارض آن به خوبى ميسّر و قطعى است ، ليكن اگر از طريق پريدگى رنگ و لاغرى جسم و تب و ضعف و امثال آن بر شناخت نوع بيمارى استدلال شود ، چه بسا علت بيمارى ناشناخته بماند و يا علت آن ، عامل ديگرى معرفى گردد . از اين‌رو در بين حكما اين سخن به‌صورت يك اصل مسلّم ، متداول است كه : علم حقيقى علم به علل است و تا علت شناخته نشود ، علم كامل نخواهد بود .